( ع ) نقل كرده‌اند ، ولى ظاهرا اين روايت در ذيل آيه « وَالشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ » وارد شده باشد ، چون دنبال آن فرموده « وَأَنَّهُمْ يَقُولُونَ ما لا يَفْعَلُونَ - چون اينان مىگويند چيزهايى را كه خود عمل نمىكنند » و هر كس خوب دقت كند مىفهمد كه روايت ، به غاوون در سوره شعراء مربوط است نه به غاوون در آيه * ( « فَكُبْكِبُوا فِيها » ) * . و در مجمع گفته است : در خبرى كه از جابر بن عبد اللَّه رسيده آمده كه گفت : از رسول خدا شنيدم مىفرمود : كسى كه داخل بهشت مىشود مىپرسد رفيقم چه كرد ؟ در حالى كه رفيقش در دوزخ است ، خداى تعالى دستور مىدهد رفيقش را از دوزخ در آوريد و برايش ببريد ، آن گاه اهل دوزخ چون اين را مىبينند مىگويند : * ( « فَما لَنا مِنْ شافِعِينَ وَلا صَدِيقٍ حَمِيمٍ ) * - ما كسى را نداشتيم شفاعتمان كند و رفيق دلسوزى نداريم » « 1 » . و نيز به سند خود از حمران بن اعين از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه فرمود : به خدا سوگند سه نوبت شيعيان خود را شفاعت مىكنيم ، تا آنجا كه مردم بگويند : * ( « فَما لَنا مِنْ شافِعِينَ وَلا صَدِيقٍ حَمِيمٍ ) * . . . * ( فَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ » ) * و در روايتى ديگر امام ( ع ) فرمود : تا آنجا كه دشمنان ما بگويند . . . « 2 » . و در تفسير قمى درباره آيه * ( « فَلَوْ أَنَّ لَنا كَرَّةً فَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ » ) * فرموده : « من المهتدين » براى اينكه آن روز با اقرار خود ديگر داراى ايمان لازم شده‌اند « 3 » . مؤلف : مراد امام ( ع ) اين است كه آن روز ايمان مىآورند ، ايمان ايقان و ليكن اين را نيز مىفهمند كه ايمان در آن روز هيچ سودى به حالشان ندارد و ايمان نافع ، آن ايمانى است كه در دنيا مىداشتند ، لذا آرزو مىكنند اى كاش به دنيا بر مىگشتند ، تا ايمانشان ايمان راه يافتگان مىبود ، يعنى ايمان مؤمنين حقيقى كه با ايمان خود راه زندگى دنيا و آخرت خود را يافتند و اين معنايى است لطيف كه آيه « وَلَوْ تَرى إِذِ الْمُجْرِمُونَ ناكِسُوا رُؤُسِهِمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ رَبَّنا أَبْصَرْنا وَسَمِعْنا فَارْجِعْنا نَعْمَلْ صالِحاً إِنَّا مُوقِنُونَ » « 4 » به آن اشاره دارد چون در اين آيه نگفتند : ما را برگردان تا ايمان آوريم و عمل صالح كنيم ، بلكه مىگويند برگردان تا عمل صالح كنيم ، دقت بفرمائيد .

--> ( 1 ) مجمع البيان ، ج 7 ، ص 194 . ( 2 ) مجمع البيان ، ج 7 ، ص 195 . ( 3 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 123 . ( 4 ) اگر ( قيامت به پا مىشد ) مىديدى كه مجرمين نزد پروردگار خود سرها - از شرم - به زير افكنده ، مىگويند : پروردگارا حالا ديديم و شنيديم ، پس ما را برگردان تا عمل صالح كنيم ، كه ديگر يقين پيدا كرديم . سوره سجده ، آيه 12 .